Kościelisko — wieś polan pod Tatrami

Gdzie leży Kościelisko

Kościelisko jest siedzibą gminy o tej samej nazwie w powiecie tatrzańskim. Wieś zajmuje Rów Kościeliski i południowe stoki Pogórza Gubałowskiego, a jej zabudowa wchodzi aż w dolną część Doliny Kościeliskiej — to osiedle Kiry. Od wschodu graniczy z Zakopanem, od zachodu z Witowem.

Zamiast jednego centrum są osiedla, z których każde ma własny charakter: Blachówka, Budzówka, Butorów, Chotarz, Czajki, Górkówka, Gronik, Groń, Karpielówka, Kierpcówka, Kiry, Nędzówka, Pająkówka, Pitoniówka, Rysulówka, Sobiczkowa, Staszelówka, Sywarne, Szeligówka, Wojdyłówka i Antałówka. Wiele z nich nosi nazwy od góralskich rodów.

Trochę historii

Pasterskie osady, z których wyrosło Kościelisko, wzmiankowano już w 1623 roku. Aż do 1867 r. wieś tworzyła jedną osadę z Zakopanem. W XX wieku granice administracyjne zmieniały się kilka razy: w latach 70. powstała gmina Kościelisko-Witów, potem Gmina Tatrzańska, a od przełomu 1994/1995 istnieje gmina Kościelisko obejmująca trzy sołectwa — Kościelisko, Witów i Dzianisz.

W okresie międzywojennym stacjonowała tu placówka Straży Granicznej. Z Kościeliskiem związani są m.in. legendarny gawędziarz Jan Krzeptowski Sabała i muzyk Sebastian Karpiel-Bułecka.

Kościół św. Kazimierza

Najważniejszy zabytek wsi to drewniany kościół pw. św. Kazimierza, wpisany do rejestru zabytków. Zbudowano go w latach 1910–1914 według projektu Eugeniusza Wesołowskiego, staraniem ks. Kazimierza Kaszelewskiego, hr. Władysława Zamoyskiego i miejscowych górali. Witraże zaprojektował Stefan Matejko, bratanek Jana Matejki. Samodzielną parafię erygowano przy nim w 1918 roku. W rejestrze zabytków jest też Dyrektorówka w dawnym sanatorium Dłuskich.

Co robić w Kościelisku

• Dolina Kościeliska — jaskinie, Smreczyński Staw i schronisko na Hali Ornak, start z Kir.
• Butorowy Wierch — kolejka krzesełkowa z Kościeliska i spacer Szlakiem Papieskim na Gubałówkę.
• Droga pod Reglami — czarny szlak pieszo-rowerowy wzdłuż wylotów dolin, z Kir w stronę Zakopanego (ok. 8 km do Krokwi), bez opłat.
• Dolina Chochołowska — z Kir zielonym szlakiem na Siwą Polanę ok. 50 minut.
• Zimą — Polana Szymoszkowa na granicy z Zakopanem (ok. 4 km), Witów-Ski w Witowie.

Noclegi w Kościelisku

Wszystkie noclegi w Kościelisku →